Cymry Rhyfel Cartref America
Cymry Rhyfel Cartref America Cymry Rhyfel Cartref America



Mae'r gyfres o raglenni dogfen 'Cymry Rhyfel Cartref America' yn rhoi blas i ni am gyfnod hollbwysig yn hanes yr Unol Daleithiau: cyfnod rhyfelgar a chyffrous, a oedd yn debyg i ail chwyldro Americanaidd.

I raddau helaeth, fe arweiniodd digwyddiadau'r adeg hon at ffurfio'r wlad yr ydym yn gyfarwydd â hi heddiw. Yn ystod ac ar ôl y rhyfel, gosodwyd seiliau modern y wlad bwerus hon. Cafwyd adlais o rai o densiynau'r cyfnod trwy gydol yr ugeinfed ganrif, ac mae'r dadlau yn parhau hyd heddiw.

Yr hyn sy'n nodweddiadol am y tair rhaglen yma yw eu bod yn edrych ar y cyfnod yma drwy lygaid y Cymry a oedd wedi ymfudo i fyw yn America, ac a gymerodd ran yn y brwydro mawr dros hawliau a dyfodol yr Undeb, gan amlaf ar ochr yr Undeb (h.y. y Gogledd). Gan fod y rhan fwyaf o'r milwyr hyn yn llythrennog, ceir disgrifiadau byw yn y Gymraeg o feysydd y gad yn eu dyddiaduron a'u llythyron adref. Yna, cafodd ysgrifau'r milwyr eu cyhoeddi, gan fod nifer o bapurau newydd Cymraeg yn cael eu hargraffu yn yr Unol Daleithiau - yn ogystal â'r rhai yng Nghymru.

Daw adlais cryf o'r gorffennol wrth i ni glywed geiriau'r papurau newydd Americanaidd y cyfnod, ond yn gryfach byth trwy'r dyddiaduron a llythyron a ysgrifennwyd gan y dynion ifanc o Gymru. Yr ydym yn cynnwys rhai o'u geiriau yn y tudalennau yma, yng nghlwm â digwyddiadau mawr y rhyfel.


CYMRY RHYFEL CARTREF AMERICA
Cynhyrchiad Cwmni Da ar gyfer S4C

Cynnwys y wefan gan Aelwyn Williams o Cwmni Pawb.



Yr Undeb = Y Gogledd (Arlywydd Abraham Lincoln, yn erbyn caethwasiaeth)

Taleithiau Cydffederal = Cynghrair Taleithiau'r De (Arlywydd Jefferson Davis, o blaid caethwasiaeth)