Y Stiwdio Gefn

  • calendar Nos Fercher 29 Hydref 9.30

Ail Symudiad yn dal i symud fel fflach

Mae'r brodyr Richard ac Wyn Jones wedi bod wrth galon y sin roc Gymraeg ers dros 35 mlynedd - ac mewn rhifyn arbennig o Stiwdio Gefn ar S4C cawn ddarganfod pam.

Yn y rhaglen Stiwdio Gefn: Ail Symudiad ar nos Fercher, 29 Hydref ar S4C, cawn hanes y band o Aberteifi a'u label recordio Fflach a mwynhau set o rai o'u caneuon mwyaf adnabyddus ers 1979.

Fe aeth y cyflwynydd Lisa Gwilym i Aberteifi i dreulio deuddydd gyda'r ddau, gan fynd i'w stiwdio a rhai o'r llefydd pwysig lleol yn eu bywydau.

Fe allwn hefyd fwynhau set ddifyr iawn o rai o'u caneuon mwyaf poblogaidd dros y pum degawd diwethaf, gan gynnwys y caneuon Annwyl Rhywun, Twristiaid yn y dre, Geiriau, Garej Paradwys, Fflach 123, Stryd ar y Sgwâr, Rivieria Cymreig ac Y Llwybr Gwyrdd.

Roedd 1981 yn flwyddyn fawr i'r brodyr, gan iddyn nhw ffurfio label Fflach y pryd hynny, yn ogystal â blasu llwyddiant wrth i Ail Symudiad ennill gwobr Prif Fand yng Ngwobrau Sgrech.

Yn fuan iawn, roedden nhw'n denu bandiau fel Angylion Stanli, Rocyn a Maffia Mr Huws i recordio yn y stiwdio, a ddechreuodd yng Nghapel Tabernacl y dref cyn symud i'w cartre' presennol yn Llys y Coed, Tenby Road ym 1988. Ers 1981, maen nhw wedi denu cannoedd o fandiau, artistiaid, corau a chynhyrchwyr adnabyddus i recordio yno, ac wedi sefydlu label arall, Fflach Tradd, ar gyfer artistiaid a grwpiau gwerin.

Meddai Wyn, "Rwy'n credu bob pobol yn hoffi dod atom ni achos bod e fel recordio gartre'. Mae'r tŷ yn agored i bawb ac mae'r dre' ond bum munud lawr yr heol… Rydyn ni bell i'r gorllewin fan hyn, ond yn gallu denu pobl o bant."

Fe gawn glywed sut y gwnaeth y sin pync roc yn y saithdegau ysbrydoli'r brodyr, Wyn Jones (bâs a llais cefndir), Richard Jones, (gitâr a llais), ynghyd ag aelodau cynnar eraill y grŵp, Gareth Lewis, (drymiau) a Robin Davies (rhythm) i ganu yn arddull y don newydd.

Meddai Richard, "Fe wnaeth pync agor ein clustiau ni i fiwsig o bob math. Roedd e'n dangos y gall unrhyw un godi lan gitâr. Cyn hynny do'n i ddim yn teimlo y gallwn i ware mewn band." Yn ogystal â chlywed sut y datblygodd y band, mae Richard yn sôn yn agored a gonest am ei frwydr yn erbyn salwch meddwl a sut y gwnaeth chwarae yn y band ei helpu i wella.

Mae'r grŵp yn dal yn chwarae'n rheolaidd ac maen nhw'n cynllunio rhyddhau CD newydd yn 2015. Mae label Fflach a Fflach Tradd yn dal yn mynd o nerth i nerth hefyd, gyda bandiau a pherfformwyr ifanc fel Bromas, Y Ffug, DNA a Gwilym Bowen Rhys yn recordio yno.

Un o'r cyfranwyr i'r rhaglen yw'r prifardd Ceri Wyn Jones, sy'n sôn am bwysigrwydd y band a'r label i Aberteifi, y dref, a oedd yn destun yr awdl a enillodd y Gadair iddo yn Eisteddfod Genedlaethol 2014.