BYW GYDA'R CYFLWR

• Mae gorfod cyfyngu’ch hunan o ran eich diet yn gallu bod yn drafferthus gan nad ydych yn gallu bwyta unrhywbeth chi eisiau, ac hefyd bod yn rhaid hysbysu eraill o’ch anghenion pan yn bwyta allan. Serch hynny, mae’n rhaid cadw’n agos at y diet arbennig oherwydd y canlyniadau difrifol. Dyma rhai cynghorion defnyddiol i osgoi alergedd bwyd:
  
  - Y dull mwyaf effeithiol o osgoi’r symptomau yw i beidio â bwyta’r bwydydd trafferthus eto.
  - Cofiwch ddarllen labeli bwyd yn ofalus, gan osgoi cynhwysion ychwanegol a’r cemegau i gadw’r bwydydd yn ffres.
  - Yn ystod misoedd olaf eu beichiogrwydd, dylai merched sy’n ddisgwyl osgoi bwydydd sy’n debygol o achosi alergedd.
  - Dylid oedi cyn cyflwyno bwydydd soled i fabanod, nes eu bod nhw o leiaf 6 mis oed. Y bwydydd sy’n addas i fabanod ar yr oedran hyn yw cig oen, cyw iâr, reis, tatws melys, carots a phêrs. Am y flwyddyn gyntaf dylid osgoi llaeth buwch, wyau, gwenith, pysgod, soia a ffrwyth sitrws. Ni ddylid cyflwyno cnau a physgnau nes eu bod nhw’n dair oed.
  - Cymerwch ofal pan yn bwyta allan neu mewn parti. Paid ag ofni gwneud eich gofynion yn hysbys, rhag ofn bod dewis arall ar gael.
  - Trafodwch gyda’ch GP cyn defnyddio gwrth-histamin i ddelio â’r symptomau.
  - Os ydych mewn perygl o ddioddef o ‘anaphylactic shock’ fel canlyniad o alergedd, dylech gario chwistrelliad o adrenalin, a sicrhau bod eich ffrindiau’n gwybod sut i’w defnyddio mewn argyfwng.
  - Trafodwch gyda’ch dietegydd yr hyn sy’n ddiogel i chi ei fwyta. Bydd yn rhaid cadw’n agos at y cyngor hyn.


• Mae sawl math o afiechyd sy’n deillio o alergedd neu anoddefgarwch bwyd, er enghraifft:
  
  - Clefyd ‘Coeliac’: mae hyn yn adwaith i glwten, sef protein sydd i’w ddarganfod mewn gwenith, rhyg, ceirch a haidd. Mae’n rhaid dod o hyd i gynnyrch sy’n rhydd o glwten, ond gan fod glwten yn bresennol mewn cyn gymaint o fwydydd, mae’n hanfodol i dderbyn cyngor gan ddietegydd profiadol.
  - Anoddefgarwch tuag at Lactos: cyflwr pan nid yw’r unigolyn â’r ensym i dreulio’r siwgr sydd mewn llaeth. Mae’n rhaid i’r cleifion ofalu nad ydynt yn bwyta cynnyrch a ddaw o faidd.


• Gall rhai bwydydd achosi afiechydon y croen fel dermatitis ac ecsema, ac mae’n bosibl hefyd i bwl o asthma gael ei ddechrau gan fwydydd penodol. Ym mhob achos, mae’n rhaid i’r unigolyn gadw’n agos at ganllawiau ei ddiet arbennig er mwyn gallu byw bywyd normal.