• Ryseitiau

Ceir isod rhestr gynhwysfawr o’r cynhwysion a’r prydau sy’n rhan hanfodol o goginio Jamaica a’r Caribî. Mae’n siwr y byddwch yn adnabod rhai ohonynt, ond bydd y rhan fwyaf yn anghyfarwydd, er iddynt fod yn rhan annatod o ddiwylliant yr ynysoedd.

A-B    C-D    E-J    L-P    R-S    T-Y

Aci (Ackee)

Ffrwyth Cenedlaethol Jamaica, sy’n rhan annatod o hoff frecwast trigolion yr ynys, sef ‘ackee and saltfish’. Fe ddaeth aci yn wreiddiol o Orllewin Affrica, ac mae lliw coch-melyn arno. Mae’r ffrwyth yn wenwynig cyn iddo aeddfedu. Pan fo’n aeddfed, mae coden yr aci yn agor i ddatgelu tri hedyn mawr du a chnawd sy’n felyn lliwgar. Peidiwch byth ag agor coden yr aci oherwydd pan yw’n agor ar ei ben ei hun y mae’n peidio â bod yn wenwynig.

Afal Mammey

Ffrwyth sy’n gynhenid i’r Caribî â blas yn debyg i eirin gwlanog, sy’n arfer cael ei ddefnyddio i wneud jam.

Afal Otaheite

Ffrwyth arall a ddaeth i’r Caribî drwy law Capten Bligh o’r ‘Bounty’. Mae ganddo siâp tebyg i beren a lliw sy’n amrywio rhwng pinc a rhuddgoch.

Afal Seren (Star Apple)

Ffrwyth llawn sudd sy’n gynhenid i Jamaica. Mae tua’r un faint ag oren a fe’i defnyddir gan amlaf mewn pwdinau.

Annatto

Sbeis â lliw melyn cochlyd, sy’n dod o hadau coeden flodeuog sydd wedi’u malu. Cedwir yr hadau mewn olew, sy’n rhoi blas a lliw arbennig iddynt.

Asopao

Gair sy’n tarddu o’r Sbaeneg sy’n golygu bod rhywbeth yn debyg i swp. Mae asopao yn fath o gawl sy’n arfer cynnwys cig, cyw iâr neu bysgod, ynghyd â reis, tomatos, winwns, pupurau, olifau, ffa ac yn y blaen.

Bammy

Pryd o fwyd sy’n perthyn i lwyth yr Arawak Indians. Bara yucca yw Bammy sydd wedi’i ffrio’n ddwfn ac sydd ar siâp crempog.

Banana

Defnyddir y ffrwyth poblogaidd hwn mewn amrywiaeth o brydau, yn aml wedi’i ffrio’n ddwfn.

Bay Rum

Mwyar tywyll o goeden y Bay Rum sy’n cael eu defnyddio i ychwanegu blas at gawliau neu botesau.

Bissy

Cneuen gola a ddefnyddir yn aml i leddfu bola tost. Mae hefyd yn ddefnyddiol i ddelio ag achos o wenwyn bwyd.

Blaff

Pysgod wedi’i botsio, a gafodd ei enw o’r swn mae’n gwneud pan yn syrthio i sosban llawn dwr sbeislyd berwedig.

Blawd Saethwraidd (Arrowroot)

Math o startsh a ddefnyddir i dewhau saws neu gawl. Yn aml caiff blawd saethwraidd ei ferwi a’i roi i drin dolur rhydd.

Boniato

Taten gwyn â blas eitha melys

Braata

Gair sy’n golygu ‘ychydig yn fwy o bopeth’

Bulla

Bisgeden frown fechan, gron, wedi’i gwneud o siwgr a blawd.