Mae Rhodri Llwyd Morgan yn teimlo'n angerddol am hanes Cymru - a dyna pam mae wrth ei fodd yn cyflwyno eitemau am orffennol difyr ein gwlad yng nghyfres newydd S4C, Darn Bach o Hanes.
Mae Rhodri, 40 oed, yn Gyfarwyddwr Cynorthwyol, yn Adran Addysg, Cyngor Sir Ceredigion, wrth ei waith bob dydd, ond bydd gwylwyr S4C yn ei weld e ar gerbyd Sinclair C5 ar y rhaglen nos Lun, 30 Ionawr.
I rai, mae Rhodri yn fwy cyfarwydd fel aelod o'r grŵp indie roc o'r 1990au, Cerrig Melys, ond mae ganddo gymaint o gariad at hanes Cymru ag sydd ganddo am y byd cerddoriaeth.
"Mae gen i ddiddordeb byw mewn hanes ers oeddwn yn fachgen, yn bennaf diolch i ddylanwad fy nhad a'i frwdfrydedd a'i angerdd yntau am ein gwlad a'n treftadaeth fel cenedl. Felly pan ges i gynnig i fod ar y gyfres hon, ro'dd hi'n amhosib gwrthod y cyfle!" meddai Rhodri, a fagwyd ym Miwla, Castell Newydd Emlyn ac sydd bellach yn byw yn Llandre ger Aberystwyth.
"Mae'r gyfres yma'n dadgloi straeon rhyfeddol am bobl a lleoedd yn ein gwlad trwy olrhain yr hanes tu ôl i wahanol greiriau. Y tu ôl i sawl eitem, cawn straeon personol, sydd yn eu tro yn bwrw goleuni ar amgylchiadau ardal arbennig, gorffennol Cymru gyfan ac mewn rhai achosion, hanes y byd," eglura Rhodri.
Mae Rhodri yn ymuno â thîm cyflwyno sy'n cynnwys Dewi Prysor, Lisa Gwilym, Rhys Mwyn a Gwenan Schiavone.
Ymhlith y straeon a gyflwynir gan Rhodri yn y gyfres y mae hanes gwibfeini - meteorites - a gwympodd i'r ddaear yng Nghymru. Mae'n darganfod bod yna gysylltiad uniongyrchol rhwng meini a gwympodd yn ardaloedd Beddgelert a Brynsiencyn a'r ymchwil gofod a gynhelir yng nghanolfannau NASA yn yr UDA. Yn y gyfres hefyd mae'n mynd ar drywydd hanes Carchar Rhuthun a hanes cysylltiad gŵr o ardal Port Talbot a Winston Churchill ymysg straeon eraill.
Hanes oedd pwnc gradd Rhodri yn y brifysgol ac fe aeth yn ei flaen i ennill Doethuriaeth trwy astudio'r ffyrdd yr oedd awduron gwahanol yn yr Oesoedd Canol yn dehongli hanes ein gwlad. Ond roedd cyflwyno hanes ar deledu yn her go wahanol iddo.
Meddai'r gŵr, sy'n arbenigo mewn diwylliant, dysgu gydol oes a'r iaith Gymraeg yn Adran Addysg Ceredigion, "Mae e wedi bod yn brofiad arbennig i ffilmio ar gyfer y gyfres. Rwy' wedi darganfod hanesion a meysydd a fu'n ddirgelwch pur i mi. Rwy' wedi gwerthfawrogi o'r newydd cymaint y cyfoethogir ein dealltwriaeth o hanes trwy drafod trysorau personol gyda chyfranwyr sydd â dawn dweud a gwybodaeth arbenigol."
