Campwaith "Camp" yn Llanfrothen
Chwedeg blynedd cyn i Laurence Llewellyn-Bowen ymddangos ar ein setiau teledu gydai syniadau theatrig i fywiogi ystafelloedd cyffredin, roedd Clough Williams Ellis yn rhagflaenu mewn cornel dawel o Ogledd-Orllewin Cymru. Fel un a oedd yn dilyn athroniaeth y mudiad "Arts & Crafts", a oedd yn caniatáu pob rhyddid ir pensaer i greu gweithiau rhamantaidd, roedd Clough yn benderfynol o gael hwyl âi gynlluniau. Mae ei waith yn rhagorol er iddo gael agweddau fwlgar ac yn atyniadol yn ogystal â thrawiadol. Roedd Clough yn bencampwr yn ei ddull o ddewis a dethol manylion amrywiol iw cymysgu at ei gilydd megis plentyn mewn siop losin yn dewis ei ddanteithion pick and mix. Yn y dyddiau hyn mae athroniaeth adnewyddu yn mynnu bod yn rhaid aros yn driw ir cyfnod, gyda tu-fewn y tŷ yn gweddu at ei gilydd. Fodd bynnag, agwedd Clough oedd "Os maen edrych yn dda, gewn ni wneud e", syn golygu bod ei steiliaun torri pob rheol yn llawlyfr y cynllunwyr cyfoes!
Yn dilyn tân dinistriol ym Mhlas Brondanw ym 1951, a adawodd y waliau ar y tu-allan yn sefyll ond bron dim byd arall, fe aeth Clough ati i adnewyddui dy gan ddefnyddio defnyddiau a darnau allan o ddwsinau o dai hanesyddol. Roedd hyn ddigon anarferol mewn cyfnod pan oedd pobl ar draws Prydain yn brysur yn diweddaru adeiladau Sioraidd a thai hen eraill a oedd wediu niweidio yn ystod y rhyfel, ar tuedd oedd i losgir deunydd a ddaeth allan o hen dai. Roedd Clough yn ddyn prysur, gan brynu colofnau, porticos, rheiliau ac unrhywbeth a allai addurnoi dy. Yna cafodd y rhain eu gosod ym Mhlas Brondanw mewn ffordd unigryw ac heb boeni o gwbl am beth fyddai cynllunwyr caeth yn meddwl or gybolfa. Felly mae colofnau clasurol yn sefyll nesaf at waith plastr rococo a drysau Sioraidd yn agor i fewn i ystafelloedd oes jazz.
O fewn dwy flynedd roedd y cyfan yn barod ac roedd Clough wedi llwyddo i greu golwg ar y tu-fewn syn ysbrydoli ac yn diddanu. Gellir gweld ôl y cynllunydd ym mhob cwt a chornel, ac er i lawer or darnau unigol ymddangos fel eu bod dros ben llestri, fel cyfanwaith maer cyfuniad yn deilwng o athrylith.
|
 |
| Cliciwch ar y lluniau isod i ymweld â'r oriel |
 |
 |
 |
 |
|
 |
 |
 |
 |
|
 |
 |
|