Mae Malator, tŷ hynod fodern yn Druidstone, wedi ei ddisgrifio fel ‘glasbrint ar gyfer tai Cymru i’r dyfodol’. Er gwaethaf cael ei adeiladu lai na degawd yn ôl, mae’r tŷ arloesol a chyfoes hwn eisoes yn enwog ledled y byd fel un o drysorau pensaernïol Cymru. Gyda’r cyfuniad o gynllun cydymdeimladol a lleoliad rhagorol ar arfordir Sir Benfro, fe swynodd y tŷ Dr Greg Stevenson, arbenigwr pensaernïol Y Tŷ Cymreig. "Fel un sy’n ennill ei fywoliaeth yn adfer hen fythynnod ac yn darlithio ar bensaernïaeth hanesyddol, doeddwn i ddim yn disgwyl cwympo mewn cariad â thy a adeiladwyd ym 1998. Ond dyna’n union beth ddigwyddodd pan wnes i ymweld â Malator".

Yn aml byddai newyddiadurwyr sy’n ysgrifennu am dai yn euog o or-ddefnyddio ansoddeiriau fel ‘hynod’ a ‘syfrdanol’ pan yn disgrifio cartrefi ond mae hwn yn haeddu’r ddwy label. Diolch i’w do o laswellt, ei simne ddur a’i ddrws twll clo mae’r tŷ yn cael ei adnabod fel ‘tŷ y Teletubbies’, ond does dim byd plentynnaidd am ei gynllun llyfn.

"Dyma’r math o dy sy’n herio eich dealltwriaeth chi o adeiladau a’r hyn rydych chi’n disgwyl i dy fod," meddai Dr Stevenson. "Ym Malator, rydych chi’n un â’r môr a’r creigiau, mae’ch bywyd chi’n llawn goleuni ac mae yna ymdeimlad anhygoel o ryddid a gofod. Dyma’r math o adeilad sy’n symud pensaernïaeth Cymru i’r unfed ganrif ar hugain."

Mae cynllun Malator yn un syml iawn – yn y bôn, dim ond un ystafell sydd y tu-fewn, wedi’i rhannu gan godennau lliwgar, tra bod y cynllun allanol yn cydweddu â’r dirwedd o’i gwmpas.

"Mae’n bosib y gallech chi amau y byddai tŷ mor fodern â hwn yn gwrthdaro â’i gyffiniau, ag yntau ond ychydig lathenni o lwybr yr arfordir, ond dyw hynny’n sicr ddim yn wir,’ meddai Dr Stevenson. "Mae ei siâp organig syml yn ymdoddi â’r bryniau o’i gwmpas ac mae diffyg gardd bendant yn golygu bod y tŷ a’i amgylchedd yn asio’n berffaith â’i gilydd.

"Ym Malator rydych yn teimlo undod gyda’r môr a’r clogwyni gwyllt: mae’ch bywyd yn llawn goleuni a cheir teimlad rhyfedd o ryddid a gofod. Dylai’r bensaernïaeth orau rhoi her i’ch rhagfarnau am y cartref, neu hyd yn oed newid y ffordd y’ch chi’n edrych ar y byd. Dylai wneud i un feddwl am y perthynas rhwng sut ydym ni’n adeiladu ac addurno’n tai a sut ydym yn defnyddio gofod."